Home Tin tức khác Blockchain là gì? Ưu, nhược điểm và ứng dụng của Blockchain

Blockchain là gì? Ưu, nhược điểm và ứng dụng của Blockchain

by J. L

Giải quyết triệt để những khó khăn trong an toàn thông tin, đảm bảo tính lưu trữ dễ dàng, đẩy nhanh tiến độ hoạt động hiệu quả hơn, Blockchain đang là thuật ngữ thu hút sự quan tâm đông đảo của nhiều người trên khắp thế giới. Vậy Blockchain là gì? Blockchain được ứng dụng như thế nào trong các lĩnh vực gì? Cùng tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây nhé!

1. Blockchain là gì?

Blockchain là một nền tảng công nghệ lưu trữ thông tin trong các khối (Block), các khối Block này được liên kết với nhau tạo thành một chuỗi (Chain) thông qua “mã hóa”. Mỗi khối trong hệ thống nền tảng Blockchain sẽ được liên kết với khối Block trước đó, cứ như vậy tạo thành một chuỗi chứa các thông tin về thời gian khởi tạo khối, dữ liệu giao dịch đi kèm một mã thời gian.

Bản chất, Blockchain hoạt động dưới mô hình một cuốn sổ cái điện tử, phân phối hệ thống trên máy tính phi tập trung, lưu trữ các thông tin về dữ liệu giao dịch và đảm bảo những thông tin đó không thể bị thay đổi. Mọi thông tin, dữ liệu được lưu trữ trên sổ cái Blockchain phải được hàng loạt máy tính trong mạng lưới chung xác nhận.

 Nền tảng Blockchain là gì?

Blockchain là gì? Công nghệ Blockchain là gì?

1.1 Ý tưởng ra đời và người được ghi nhận đã tạo ra Blockchain

Vào năm 1991, một bài báo với tiêu đề “Làm thế nào để đóng dấu thời gian một tài liệu kỹ thuật số” đã ra đời bởi hai nhà nghiên cứu Scott Stornetta và Stuart Haber, đánh dấu sự khởi nguồn của ý tưởng về công nghệ 4.0 Blockchain.

Cụ thể, trong bài báo, hai nhà nghiên cứu này đã nêu lên ý tưởng của họ về việc xây dựng một chuỗi khối bất biến, xác định chính xác thời gian các tệp dữ liệu được lưu trữ, đảm bảo không có bất cứ can thiệp chỉnh sửa hay giả mạo nào. Mặc dù vậy, tại thời điểm bây giờ, cách giải thích của hai nhà nghiên cứu Scott Stornetta và Stuart Haber vẫn còn nhiều hạn chế, chưa thực sự hoàn chỉnh, giới chuyên gia cho rằng vẫn cần một bên thứ ba để đảm bảo giả thuyết trên.

Các năm tiếp sau đó, một số nhà khoa học đã nghiên cứu và đề cập để phát triển thêm về công nghệ nền tảng Blockchain. Cuối cùng, Satoshi Nakamoto là cái tên được ghi nhận “cha đẻ của Blockchain” khi nhà nghiên cứu này đã thực hiện đăng ký tên miền tạo trang web bitcoin.org, đồng thời xuất bản các tài liệu về tiền điện tử vào năm 2008. Mặc dù vậy nhưng trên thực tế, “Satoshi Nakamoto thực sự là ai?” vẫn đang là câu hỏi thu hút đông đảo sự quan tâm của rất nhiều người trên thế giới.

1.2 Cấu trúc hoạt động của công nghệ Blockchain

Cấu trúc hoạt động của mô hình Blockchain là mỗi khối (Block) nằm trong chuỗi sẽ được lưu hành gồm 3 cấu phần chính: Dữ liệu, Hash của khối hiện tại và Hash của khối trước đó.

Cụ thể:

  • Dữ liệu: Dữ liệu được lưu trữ sẽ là các loại thông tin khác nhau tùy thuộc vào từng mạnh lưới Blockchain. (Ví dụ nếu Blockchain của Bitcoin thì dữ liệu lưu trữ sẽ là các thông tin giao dịch bao gồm thông tin người gửi, thông tin người nhận, thời gian và mô tả chi tiết các giao dịch.
  • Hash (mã băm) của khối hiện tại: Hash là một loại mật mã – là đặc điểm nhận dạng riêng cho các Block. Tương tự như dấu vân tay, mỗi Block sẽ được mã hóa một Hash riêng duy nhất. Mã băm Hash cũng sẽ thay đổi nếu có bất cứ sự thay đổi nào diễn ra trong Block.
  • Hash (Mã băm) của khối trước: Mã băm (Hash) này giúp các khối (Block) có thể liên kết với nhau và tạo thành một chuỗi (Chain). Nhờ có mã băm, khi Hash của bất kỳ khối nào đó trong chuỗi bị thay đổi, ngay lập tức sẽ tạo ra sự bất thường trong chuỗi, nhờ đó nhà quản lý có thể dễ dàng phát hiện được các sai lệch hoặc hành vi cố tình bẻ khóa Blockchain.

Lưu ý, khối đầu tiên trong Blockchain sẽ không được liên kết với bất kỳ khối nào trước đó, do vậy, khối này được gọi là Genesis Block hay “Khối nguyên thủy”.

Cấu trúc hoạt động của công nghệ Blockchain 4.0 là gì?

Cấu trúc hoạt động của công nghệ Blockchain 4.0 là gì?

1.3 Các phiên bản khác nhau của công nghệ Blockchain

Blockchain được tìm hiểu, ứng dụng và phát triển theo thời gian. Kể từ khi công bố đến nay, công nghệ chuỗi khối Blockchain đã có những tiến bộ vượt bậc, phân thành nhiều phiên bản khác nhau, không chỉ dừng ở tiền mã hóa mà còn thể hiện vai trò đa dạng và thông minh hơn trong nhiều lĩnh vực khác.

Tổng hợp các phiên bản khác nhau của công nghệ 4.0 Blockchain:

  • Công nghệ Blockchain thế hệ 1.0 – Cryptocurrency: Ra đời vào thời điểm phát triển mạnh mẽ của đồng Bitcoin, tiền mã hóa được xem là ứng dụng đời đầu của công nghệ nền tảng Blockchain. Tại phiên bản này, các giao dịch tài chính ngang hàng có thể được thực hiện một cách nhanh chóng, hiệu quả nhờ việc triển khai sổ cái phân tán DLT (Distributed Ledger Technology). Đến thời điểm hiện tại, rất nhiều đồng tiền mã hóa khác ra đời bên cạnh Bitcoin, điều này chứng minh sự bùng nổ mạnh mẽ của tiền điện tử dựa trên ứng dụng bổ trợ của công nghệ Blockchain.
  • Công nghệ Blockchain thế hệ 2.0 – Smart Contract: Phiên bản tiếp theo của công nghệ Blockchain chính là hợp đồng thông minh Smart Contract. Phiên bản này đã giúp công nghệ nền tảng Blockchain vượt ra khỏi lĩnh vực tài chính tiền tệ. Theo đó, các điều kiện giao dịch sẽ được thiết lập trên hệ thống với Smart Contract. Sau đó, chương trình máy tính sẽ thực hiện kiểm tra các điều kiện và thực thi hoàn toàn tự động theo quy trình và tốc độ nhanh chóng để đảm bảo độ chính xác cao. Phiên bản này đã chứng minh sự thay thế dần các hợp đồng truyền thống, đảm bảo thực hiện hiệu quả các giao dịch, thỏa thuận phức tạp. Nhờ đó, người dùng sẽ tiết kiệm được các chi phí, hạn chế sự can thiệp của các bên trung gian tham gia vào quá trình triển khai, thực hiện các hợp đồng, đặc biệt là những hợp đồng có tính chất xuyên biên giới.
  • Công nghệ Blockchain thế hệ 3.0 – Dapps: Dapps, viết tắt của Decentralized Applications là ứng dụng phi tập trung hay còn gọi là ứng dụng phân quyền. Thay vì chỉ chạy trên một máy tính đơn lẻ, Dapps là một dạng ứng dụng kỹ thuật số chạy trên mạng chuỗi khối hoặc mạng ngang hàng peer – to – peer của các máy tính. Nhờ tính năng vượt trội này mà Dapps không bị kiểm soát bởi bất kỳ đơn vị tập trung nhất định nào.
  • Công nghệ Blockchain thế hệ 4.0 – Blockchain for Industry: Phiên bản mới nhất 4.0 được ra đời với mong muốn kế thừa và phát triển tích hợp dựa trên cơ sở ứng dụng và tính năng của 3 phiên bản thê hệ trước. Theo đó, phiên bản Blockchain for Industry hướng tới trở thành công nghệ hàng đầu giúp đáp ứng, giải quyết hầu hết các nhu cầu trong hoạt động kinh doanh ở các lĩnh vực. Sự phát triển này thể hiện tầm nhìn mang tính dài hạn. Trên thực tế, blockchain vẫn đang được khám phá từng ngày bởi còn vô vàn thách thức khác để thực sự được công nhận và vô vàn cách thức để tận dụng triệt để các lợi thế của công nghệ mới và đầy tính đột phá này.
Các phiên bản khác nhau của Blockchain là gì?

Blockchain là gì và ứng dụng. Các phiên bản khác nhau của Blockchain là gì?

2. Ưu điểm và nhược điểm của Blockchain

2.1 Ưu điểm

Blockchain đem đến nhiều giá trị, lợi ích đột phá so với các công nghệ truyền thống. Cụ thể:

  • Blockchain giúp nâng cao khả năng bảo mật nhờ đặc điểm phân tán: Dữ liệu trên nền tảng Blockchain được lưu trữ trên hàng ngàn thiết bị với mạng lưới là các Node phân tán. Mỗi Node phân tán đều có khả năng sao chép và lưu trữ thông tin trên cơ sở dữ liệu Blockchain qua một bản sao. Chính nhờ thiết kế phân tán này, Blockchain có thể chống lại các lỗi xảy ra trên Node đơn, hạn chế việc ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống Blockchain. Nhờ vậy, khả năng bảo mật được nâng cao, rất khó để các hacker thực hiện các cuộc tấn công vào toàn bộ mạng lưới Blockchain.
  • Blockchain giúp loại bỏ sự can thiệp của các bên trung gian do đặc tính hệ thống không cần sự tin tưởng: Các hoạt động và giao dịch trên nền tảng Blockchain sẽ được thực hiện trực tiếp giữa các bên tham gia nhờ việc sử dụng giao thức ngang hàng Peer – to – peer và khả năng xác minh bằng mạng lưới nút phân tán. Nhờ đó, Blockchain tránh được sự can thiệp của các bên trung gian, gây tốn chi phí, tốn thời gian, thậm chí là các hành vi bị kiểm soát, bị thao túng.
  • Blockchain giảm thiểu tỷ lệ bị tấn công nhờ tính ổn định, an toàn: Hệ thống Blockchain được cấu thành bởi các khối dữ liệu được liên kết bằng mã băm Hash hoàn toàn độc nhất. Do vậy, nếu hacker muốn tấn công, can thiệp vào một khối nhất định trong nền tảng Blockchain để đánh cắp thông tin thì bắt buộc phải tấn công toàn bộ các Block trong cùng một chuỗi. Trường hợp này rất khó xảy ra và điều đó gần như không thể thực hiện.
Ưu điểm của công nghệ nền tảng Blockchain là gì?

Ưu điểm của công nghệ nền tảng Blockchain là gì?

2.2 Nhược điểm

Tuy vậy, sự bùng nổ của Blockchain vẫn chưa được khai phá toàn bộ do còn tồn tại một số hạn chế nhất định:

  • Rủi ro nếu mất chìa khóa cá nhân (Private Key): Chìa khóa chung (Có thể công khai) và chìa khóa cá nhân (Được yêu cầu bảo mật) là hai chìa khóa được cung cấp cho mỗi tài khoản khi tham gia vào các dự án Blockchain. Trong đó, chìa khóa cá nhân Private Key đóng vai trò vô cùng quan trọng, nó là công cụ giúp nhà quản lý truy cập vào tài khoản, kiểm soát các thông tin và tài sản có bên trong tài khoản. Vì vậy, nếu mất chìa khóa cá nhân Private key, người dùng cũng sẽ mất toàn bộ khả năng truy cập vào tài sản của mình. Bên cạnh đó, hầu như không ai được phép can thiệp và hỗ trợ người dùng lấy lại tài khoản được do bản chất mô hình hoạt động ngang hàng.
  • Tốn nhiều năng lượng cho việc khai thác: Thời điểm hiện tại, để có thể khai thác (đào) Bitcoin hay các đồng tiền mã hóa ứng dụng công nghệ nền tảng Blockchain, rất nhiều người chơi đã đầu tư hàng loạt bộ máy tính được nâng cấp với công suất và tần suất hoạt động liên tục, mục tiêu tăng khả năng giải các thuật toán nhanh chóng hơn. Phát sinh này đã và đang tiêu thụ một lượng lớn năng lượng điện.
  • Tốn không gian cho việc lưu trữ: Với tốc độ phát triển chóng mặt của nền tảng Blockchain, quy mô các sổ cái cũng tăng lên đáng kể, điều này đồng nghĩa với yêu cầu một không gian lưu trữ lớn. Việc này cũng gây khó khăn cho các cá nhân lưu trữ sổ cái nếu vượt qua khả năng lưu trữ của ổ cứng.
Nhược điểm của Blockchain là gì?

Nhược điểm của Blockchain là gì?

3. Ứng dụng đa dạng của Blockchain vào các lĩnh vực

Với vô vàn lợi ích tiềm năng, công nghệ nền tảng đã và đang từng bước xâm nhập, ứng dụng vào ngóc ngách đa dạng các lĩnh vực trong đời sống hiện nay.

3.1 Thị trường trò chơi

Nếu như trước đây các trò chơi truyền thống đều được xây dựng theo mô hình tập trung, người chơi không có quyền sở hữu thực sự tài khoản hay các vật phẩm khác trong game thì hiện nay, nhờ ứng dụng công nghệ 4.0 Blockchain, thị trường trò chơi đã có những thay đổi tiến bộ đáng kể. Cụ thể, blockchain đã giúp thị trường trò chơi giải trí thực hiện hoá quyền sở hữu trên nền tảng phi tập trung. Theo đó, tài khoản người chơi sẽ được liên kết với token trên chuỗi Blockchain và sử dụng mạng phân tán để duy trì, giúp người chơi có thể kiểm soát tài sản và sở hữu vĩnh viễn tài khoản trong trò chơi. Đồng thời, người chơi cũng có cơ hội thực hiện các trao đổi, mua bán các vật phẩm trong game để kiếm tiền và rút tiền linh hoạt nhờ NFT (Non – fungible token) – một trong những ứng dụng của công nghệ 4.0 Blockchain.

Blockchain là gì? Ứng dụng của nền tảng công nghệ 4.0 Blockchain trong thị trường trò chơi.

Blockchain là gì? Ứng dụng của nền tảng công nghệ 4.0 Blockchain trong thị trường trò chơi.

3.2 Dịch vụ tài chính, ngân hàng

Dịch vụ tài chính ngân hàng truyền thống thường đối mặt với hạn chế lớn nhất đến từ thách thực bảo mật thông tin và kiểm soát sự trung thực của các bên trung gian. Tuy nhiên, từ khi tận dụng công nghệ nền tảng Blockchain, thách thức này đã được giải quyết triệt để, loại bỏ nhanh chóng và hiệu quả.

Cụ thể, ứng dụng công nghệ 4.0 Blockchain trong ngành dịch vụ tài chính, ngân hàng đã và đang được triển khai hiệu quả trên nhiều khía cạnh gồm:

  • Trực tiếp xác thực hồ sơ thông tin khách hàng và đánh giá điểm tín dụng mà không cần thông qua trung gian.
  • Xác minh, thực hiện xử lý thanh toán và cập nhật các thông tin giao dịch ngang hàng thông qua sổ cái kỹ thuật số với tần suất liên tục.
  • Thực hiện các giao dịch xuyên biên giới thông qua tiền mã hoá, hệ thống phi tập trung (DeFi) một cách nhanh chóng, dễ dàng, chính xác.
Blockchain là gì?

Ứng dụng của công nghệ hiện đại Blockchain trong dịch vụ tài chính ngân hàng.

3.3 Y tế, chăm sóc sức khỏe

Lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khoẻ cũng đã, đang và sắp tiệm cận ứng dụng công nghệ 4.0 Blockchain tại nhiều quốc gia trên thế giới. Đặc biệt, Việt Nam cũng đã đặt những bước tiến lớn trong chu trình này khi triển khai thực hiện thúc đẩy quá trình số hóa lĩnh vực y tế và chăm sóc sức khỏe.

Cụ thể, y tế và chăm sóc sức khỏe đang ứng dụng công nghệ 4.0 Blockchain, giải quyết một số vấn đề thông qua các tính năng đột phá so với công nghệ truyền thống:

  • Theo dõi và quản lý bệnh lý của khách hàng thông qua công nghệ.
  • Thực hiện theo dõi quản lý chuỗi cung ứng thuốc và các sản phẩm, thiết bị y tế chăm sóc sức khỏe, bắt đầu theo dõi từ đầu vào, nguồn gốc và cả quá trình sử dụng các loại thiết bị, vật tư y tế.
Blockchain là gì?

Ứng dụng của công nghệ Blockchain trong y tế, chăm sóc sức khỏe.

3.4 Logistics, chuỗi cung ứng

Là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, công nghệ 4.0 Blockchain đang xâm nhập và hỗ trợ từng quy trình trong lĩnh vực Logistics và quản lý chuỗi cung ứng. Công nghệ nền tảng Blockchain giúp hỗ trợ nhà quản lý ghi lại toàn bộ dữ liệu về vòng đời sản phẩm, bao gồm tất cả từng khâu trong chuỗi cung ứng, tăng hiệu quả trao đổi thông tin giữa các bên liên quan. Blockchain len lỏi vào từng quy trình đơn giản nhất của Logistics và chuỗi cung ứng như theo dõi đơn hàng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, lưu trữ thông tin nhà cung cấp, khách ahngf, các biên lai, hoá đơn chứng từ,…

Cụ thể, ứng dụng Blockchain trong một số khía cạnh của Logistics và chuỗi cung ứng:

  • Truy xuất nguồn gốc sản phẩm, thực hiện xác thực các tài liệu có liên quan một cách rõ ràng, minh bạch.
  • Giám sát hành trình và phương tiện vận chuyển thông qua kết hợp trí tuệ nhân tạo và IOT (Internet of Things).
  • Thực hiện đóng gói thông minh (Smart Package) kèm theo mã in kỹ thuật số.
Blockchain là gì?

Ứng dụng của nền tảng công nghệ Blockchain trong Logistics và chuỗi cung ứng.

3.5 Nông nghiệp

Lĩnh vực cuối cùng thể hiện sự ứng dụng mạnh mẽ của công nghệ Blockchain trong giai đoạn hiện nay chính là nông nghiệp.

Thách thức lớn nhất của các sản phẩm nông nghiệp hiện nay là vấn đề truy xuất nguồn gốc để đảm bảo an toàn thực phẩm, nâng cao lòng tin và sự trung thành của người tiêu dùng. Blockchain đang dần giải quyết được điều đó. Chúng hỗ trợ các nhà bán lẻ, nhà bán buôn, người tiêu dùng và các bên liên quan thực hiện lưu trữ các thông tin giao dịch trong suốt quá trình sản phẩm từ nơi sản xuất đến các cơ sở chế biến, mạng lưới phân phối siêu thị, của hàng hàng bán lẻ và tận tay người tiêu dùng cuối cùng thông qua hệ thống sổ cái phân tán thông minh.

Cụ thể, một số ứng dụng của Blockchain trong lĩnh vực nông nghiệp:

  • Hỗ trợ quản lý chuỗi cung ứng sản phẩm, chuỗi phân phối hàng tồn kho.
  • Giúp lưu trữ hồ sơ thông tin hàng hóa, quy trình chăm sóc và các tiêu chuẩn khác trong quá trình nuôi trồng thực phẩm,
  • Giúp truy xuất nguồn gốc và vòng đời sản xuất các thực phẩm nông sản.
Blockchain là gì?

Ứng dụng của nền tảng công nghệ Blockchain trong nông nghiệp.

Trên đây, bài viết đã tổng hợp toàn bộ những thông tin liên quan đến công nghệ nền tảng Blockchain đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới thông qua giải thích định nghĩa “Blockchain là gì?”, ý tưởng, cấu trúc, các phiên bản của Blockchain, nêu ra lợi thế và các mặt hạn chế, đồng thời chỉ ra ứng dụng của Blockchain trong nhiều lĩnh vực hiện nay. Có thể thấy, Blockchain là công nghệ vô cùng hiện đại và tiềm năng, chúng đang dần xâm nhập và thay đổi các phương thức truyền thống, giúp mọi lĩnh vực, hoạt động diễn ra nhanh chóng, an toàn và hiệu quả hơn.

0 0 votes
Article Rating

Bài Viết Liên Quan

Theo dõi
Nhận thông báo
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Contact Us

DMCA.com Protection Status