Home Tài chính cá nhân Chi phí cơ hội là gì? Quy luật, ý nghĩa và cách tính

Chi phí cơ hội là gì? Quy luật, ý nghĩa và cách tính

by J. L

Chi phí cơ hội được xem là một “bài toán” mà hầu hết ai trong chúng ta cũng từng trải qua. Tuy nhiên, mọi số người chưa nhận ra điều đó. Thế nên, họ vô tình đánh mất những tiềm năng, giá trị tối ưu và để lãng phí thời gian. Ở bài viết này, Giaodichtaichinh sẽ cùng bạn tìm hiểu chi phí cơ hội là gì cũng như những vấn đề có liên quan. Hãy cùng khám phá ngay nào!

1. Chi phí cơ hội là gì?

Chi phí cơ hội theo thuật ngữ tiếng Anh là Opportunity Cost. Khái niệm chi phí cơ hội được hiểu là khoản lợi suất sẽ mất đi của cơ hội lựa chọn tốt nhất đã bị bỏ qua. Đối với bất kỳ quyết định nào trong cuộc sống, bạn đều phải tốn chi phí cơ hội.

Loại chi phí này thể hiện cho tiềm năng lợi ích mà những cá nhân/tổ chức đã bỏ lỡ bằng cách chọn phương án này thay vì sự lựa chọn kia.

Hiểu về khái niệm chi phí cơ hội là gì?

Hiểu về khái niệm chi phí cơ hội là gì?

Chi phí cơ hội rất ít khi thể hiện bằng vật chất hoặc tiền. Thay vào đó, chúng được đánh giá dựa vào công sức, thời gian và những nguồn bổ trợ xung quanh.

Do tính chất tương đối và tính trừu tượng nên chi phí cơ hội thường sẽ không thể hiện trên báo cáo tài chính. Điều này khác biệt nếu so với những khoản phí khác. Tuy nhiên, cá nhân/tổ chức nên chú ý tính chi phí cơ hội và đánh giá mức độ trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

Ví dụ về chi phí cơ hội:

Một ngày công của B được trả lương là 30 USD. B xin nghỉ hai ngày để đi du lịch với bạn bè. Chuyến du lịch có mức giá 50 USD. Như vậy, chi phí cơ hội mà B đi du lịch được tính là 30 x 2 = 60 USD. Khoản chi phí này cũng tương ứng với hai ngày làm việc của B.

2. Các quy luật chi phí cơ hội

Khi nói đến chủ đề chi phí cơ hội là gì, bạn phải chú ý đến 2 quy luật hoạt động chính của loại chi phí này. Cụ thể đó là:

  • Quy luật chi phí cơ hội tăng dần (The law of increasing opportunity cost): Nếu sử dụng thêm nhiều nguồn lực có phần hạn chế đối với một hoạt động thì khoản chi phí cho cơ hội đó sẽ tăng lên dựa vào mỗi đơn vị được bổ sung.
  • Quy luật chi phí cơ hội giảm dần (The law of diminishing opportunity costs: Nếu sử dụng giảm bớt nguồn lực có phần hạn chế đối với một hoạt động thì khoản chi phí cho cơ hội đó sẽ giảm xuống dựa vào mỗi đơn vị được bổ sung.

3. Ý nghĩa của chi phí cơ hội là gì?

Chi phí cơ hội thể hiện những ý nghĩa sau:

  • Dựa vào chi phí cơ hội, cá nhân/tổ chức có thể tính toán và giúp đưa ra quyết định phù hợp, tối ưu khi thực hiện lựa chọn thay thế.
  • Chi phí cơ hội có ý nghĩa về mặt kinh tế. Khi điều chỉnh hợp lý các nguồn lực, cá nhân/tổ chức sẽ tận dụng tốt về mặt thu chi. Từ đó tạo ra tài sản, giá trị vật chất và tinh thần trong đời sống.
  • Thể hiện sự so sánh về giá trị tương đối trong mỗi lựa chọn. Nhờ đó, giúp cho cá nhân/tổ chức nhận thức được những cơ hội bị đánh mất.
  • Chi phí cơ hội có sự liên quan với sự kiện diễn ra trong tương lai và tương đối khó định lượng. Do đó, loại chi phí này thường ít khi được dự trù vào các bản báo cáo tài chính.
  • Việc tính toán và phân tích chi phí cơ hội tốn khá nhiều thời gian và công sức. Đồng thời phải được xem xét, nghiên cứu và đối chiều nhiều yếu tố có liên quan.
Chi phí cơ hội có những ý nghĩa quan trọng

Chi phí cơ hội có những ý nghĩa quan trọng

4. So sánh chi phí cơ hội và chi phí chìm

Xét giữa chi phí cơ hội và chi phí chìm, một số yếu tố được so sánh để phân biệt như sau:

Yếu tố so sánh Chi phí cơ hội Chi phí chìm
Khái niệm Phần giá trị có thể mất đi nếu như bạn lựa chọn phương án này và loại bỏ phương án kia. Phần chi phí đã phát sinh trong quá khứ, hoàn toàn không thể áp dụng thu hồi
Bản chất Biến động, vô lường Cố định, cụ thể
Mức độ xác định Khó được tính toán và xác định một cách chính xác. Chỉ mang tính ước lượng ở một phạm vi tương đối. Có thể tính toán chính xác và chi tiết.
Thể hiện trong báo cáo Không được trình bày trong báo cáo tài chính và bảng cân đối kế toán Được trình bày trong báo cáo tài chính và bảng cân đối kế toán
Mặt vai trò Là một thành tố hữu ích, góp phần điều chỉnh và giúp cá nhân/tổ chức đưa ra quyết định, chiến lược đầu tư, kinh doanh hiệu quả Phát sinh trước nếu so với quyết định, do đó, thường ít được thanh gia vào việc xây dựng chiến lược đề đầu tư, kinh doanh

5. Cách tính chi phí cơ hội chi tiết

Thêm một vấn đề mà bạn cũng không thể bỏ qua nếu tìm hiểu chủ đề chi phí cơ hội là gì. Đó là cách tính chi phí cơ hội.

Theo đó, công thức tính chi phí cơ hội thể hiện như sau:

OC = FO – CO

Cụ thể hơn:

  • OC (Opportunity Cost) – thể hiện cho thành tố chi phí cơ hội
  • FO (Return on Best Foregone Option) – thể hiện cho lợi nhuận đối với sự lựa chọn tiềm năng nhất
  • CO (Return on Chosen Option) – Thể hiện cho lợi nhuận của sự lựa chọn
Công thức chi phí cơ hội được tính theo lợi nhuận

Công thức chi phí cơ hội được tính theo lợi nhuận

Ví dụ chi phí cơ hội áp dụng theo công thực trên:

C có 10.000 USD nhàn rỗi. C đã lên kế hoạch đầu tư với hai sự lựa chọn như sau:

– Lựa chọn 1: Rót 10.000 USD để mua cổ phiếu. Tỷ suất sinh lời dự tính đạt 13%/năm. Như vậy mỗi năm C có thể thu về 1.300 USD (FO).

– Lựa chọn 2: Gửi 10.000 USD vào ngân hàng để mở tiết kiệm. Mức lãi suất khi gửi đạt 6.8%/năm. Như vậy, mỗi năm C có thể thu lời về là 680 USD (CO).

Nếu C chọn gửi tất cả 10.000 USD tiết kiệm ở ngân hàng thì chi phí cơ hội lúc này được tính là: OC = 1.300 – 680 = 620 USD

6. Một số tình huống về chi phí cơ hội

Để hiểu rõ hơn về thực tế của chi phí cơ hội, bạn có thể tham khảo thêm một số tính huống sau đây:

Trường hợp A đang đứng tên một căn nhà mặt tiền. Có 3 phương án để A lựa chọn sử dụng căn nhà này một cách giá trị nhất.

  • Phương án Một: A mở quán kinh doanh tại nhà. Mức lợi nhuận ước tính trung bình vào khoảng 4.500 USD/tháng (GT A). Đây được xem là số tiền thu về tối đa cho A.
  • Phương án Hai: A cho thuê lại căn nhà với khoản tiền thuê là 1.500 USD/tháng. Song song đó, A đi làm cho một công ty khác với tiền lương là 480 USD/tháng. Như vậy, tổng mức thu nhập của A là 1.980 USD/tháng (GT B).
  • Phương án Ba: A vẫn cho thuê lại nhà với số tiền 1.500 USD/tháng. Nhưng A không đi làm công ty và sang ở với bố mẹ. Như vậy, A vẫn có lợi nhuận thụ động là 1.500/tháng.

Trường hợp A bỏ qua phương án Một (được xem là sự lựa chọn tốt nhất) để chọn phương án Hai.  Lúc này, công thức chi phí cơ hội sẽ tính như sau:

Chi phí cơ hội = GT (A) – GT (B) = 4.500 – 1.980 = 2.520 USD/tháng

7. Kết luận

Với những cập nhật như trên, Giaodichtaichinh hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn về vấn đề chi phí cơ hội là gì? Cũng như hiểu được quy luật hoạt động, ý nghĩa, cách tính và áp dụng vào thực tế. Nhìn chung, chi phí cơ hội là một khoản phí trừu tượng và có sự biến động phụ thuộc vào điều kiện tương lai. Để đưa ra quyết định chính xác, bạn cần phải xem xét và đánh giá nhiều yếu tố khác nhau. Từ đó giúp cho phương án lựa chọn được tối ưu nhất.

5 1 vote
Article Rating

Bài Viết Liên Quan

Theo dõi
Nhận thông báo
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Contact Us

DMCA.com Protection Status