Home Tin Thị TrườngThị Trường Chứng khoán Trái phiếu là gì? Đặc điểm, phân loại và lợi ích khi đầu tư

Trái phiếu là gì? Đặc điểm, phân loại và lợi ích khi đầu tư

by J. L

Trái phiếu được biết đến là một dạng đầu tư phổ biến đối với lĩnh vực chứng khoán. Nhóm sản phẩm này tuy không quá mới nhưng vẫn còn xa lạ với một số người vừa vào thị trường. Do đó, để giao dịch đạt hiệu quả, bạn cần phải hiểu chính xác trái phiếu là gì? Cũng như nắm vững về đặc điểm, phân loại và lợi ích khi chọn đầu tư trái phiếu.

1. Trái phiếu là gì?

Trái phiếu là một trong những sản phẩm giao dịch chứng khoán. Chúng được sử dụng để xác nhận đối với quyền và lợi ích của chủ sở hữu nắm giữ trái phiếu đối với đơn vị phát hành.

Nói một cách dễ hiểu hơn, trái phiếu là sản phẩm minh chứng cho khoản vay vốn của bên đi vay (là đơn vị phát hành) đối với bên cho vay (là nhà đầu tư, chủ sở hữu). Khi đến kỳ đáo hạn, đơn vị phát hành trái phiếu phải có nghĩa vụ thanh toán cả vốn và lời cho nhà đầu tư.

Trái phiếu là gì - là sản phẩm của giao dịch chứng khoán

Trái phiếu là gì – là sản phẩm của giao dịch chứng khoán

Trái phiếu là chứng khoán nợ giúp tạo ra khoản lời/tiền lãi cố định cho nhà đầu tư. Hình thức đầu tư này không chịu tác động bởi thị trường và tình hình hoạt động của đơn vị phát hành.

Dựa theo chủ thể phát hành, trái phiếu trên thị trường hiện có 3 loại chính. Đó là:

  • Trái phiếu doanh nghiệp
  • Trái phiếu chính phủ
  • Trái phiếu ngân hàng

 2. Điều kiện chào bán trái phiếu ra công chúng

Việc chào bán trái phiếu ra công chúng của các đơn vị phát hành phải tuân thủ theo điều kiện quy định pháp luật. Lưu ý, các điều kiện này đều được tính đến thời điểm đăng ký chào bán trái phiếu của đơn vị đó. Cụ thể:

  • Đơn vị phát hành phải có mức vốn điều lệ đạt là từ 30 tỷ VNĐ trở lên (giá trị ghi trên sổ kế toán).
  • Đơn vị phải có từ năm năm liền hoạt động kinh doanh có lãi. Cũng như không ghi nhận lỗ lũy kế và không vướng các khoản nợ quá hạn thanh toán trên 1 năm.
  • Đảm bảo phương án phát hành, sử dụng và chi trả vốn dưới sự thống nhất của ban lãnh đạo cấp cao của đơn vị.
  • Cam kết thực hiện nghĩa vụ phát hành và thanh toán giữa bên phát hành trái phiếu và nhà đầu tư mua trái phiếu. Đảm bảo những quyền lợi và tuân thủ điều kiện đúng theo quy định pháp luật.
  • Được công ty chứng khoán hỗ trợ tư vấn hồ sơ khi đăng ký phát hành và chào bán trái phiếu ra công chúng (trừ đơn phát hành trực tiếp là công ty chứng khoán).
  • Đơn vị phát hành trong thời gian chào bán không nằm trong phạm vi bị truy cứu hình sự hay bị kết án vi phạm quản lý kinh tế.
  • Đơn vị phát hành và trái phiếu chào bán phải được tín nhiệm, có giấy phép công nhận đủ điều kiện hoạt động kinh doanh từ cơ quan chứng năng.
Trái phiếu chào bán phải đáp ứng đủ điều kiện quy định

Trái phiếu chào bán phải đáp ứng đủ điều kiện quy định

3. Các loại trái phiếu doanh nghiệp ở Việt Nam

Tìm hiểu về trái phiếu là gì, phần lớn nhà đầu tư sẽ quan tâm chủ yếu đến trái phiếu doanh nghiệp. Bởi vì nhóm trái phiếu này chiếm số lượng lớn và có tiềm năng lãi suất cao.

Trên thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay, trái phiếu doanh nghiệp được lưu hành theo 2 loại chính. Đó là:

  • Trái phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết (OTC): Đây là những trái phiếu chưa thực hiện đăng ký trên Trung tâm lưu ký chứng khoán (VSD). Nếu muốn giao dịch với loại trái phiếu này, nhà đầu tư chỉ có thể thực hiện dựa vào thị trường OTC. Các hoạt động sẽ diễn ra tự do. Thị trường này cho phép bên mua và bên bán trực tiếp trao đổi với nhau. Đồng thời không có sự quản lý và giám sát của bất kỳ cơ quan chức năng nào.
  • Trái phiếu doanh nghiệp đã niêm yết: Đây là những trái phiếu đã đăng ký hợp lệ và được lưu ký trên hệ thống VSD. Khi đã niêm yết chính thức, trái phiếu doanh nghiệp được mở bán công khai đến nhà đầu tư. Việc giao dịch với các trái phiếu đã niêm yết sẽ tập trung tại các sàn chứng khoán như HNX và HOSE. Đồng thời chịu sự giám sát chặt chẽ từ Sở giao dịch Chứng khoán Việt Nam.
Dựa vào sự lưu ký chứng khoán để phân loại trái phiếu

Dựa vào sự lưu ký chứng khoán để phân loại trái phiếu

4. Đặc điểm của trái phiếu doanh nghiệp là gì?

Để đầu tư trái phiếu doanh nghiệp hiệu quả, bạn cần phải hiểu các đặc điểm của phân nhóm trái phiếu này. Theo đó, đặc điểm của trái phiếu doanh nghiệp cụ thể gồm:

  • Kỳ hạn trái phiếu: Mỗi doanh nghiệp phát hành sẽ quy định kỳ hạn của trái phiếu khác nhau. Có thể là kỳ hạn ngắn, trung hoặc dài tùy theo mục đích huy động và sử dụng nguồn vốn.
  • Tổng lượng phát hành: Số lượng trái phiếu khi phát hành sẽ được doanh nghiệp tự quyết. Điều này dựa vào khả năng huy động vốn từ nhà đầu tư và nhu cầu vốn cần sử dụng
  • Đơn vị tiền tệ sử dụng: Việc phát hành và thanh toán trái phiếu trong nước sẽ sử dụng đồng tiền chính là VNĐ. Còn đối với thị trường nước ngoài, điều này phụ thuộc vào quy định của thị trường nước sở tại.
  • Mệnh giá của trái phiếu: Thị trường trong nước áp dụng giá trị trái phiếu là 100.000 VNĐ hoặc bội số của 100.000 VNĐ. Còn đối với thị trường nước ngoài, mệnh giá cũng phụ thuộc theo nước sở tại.
  • Hình thức để phát hành: Tương đối đa dạng và tùy vào doanh nghiệp.. Có thể là chứng chỉ, bút toán ghi nợ, dữ liệu điện tử,….
  • Quy định lãi suất danh nghĩa: Thường là một trong ba dạng lãi suất thả nổi, lãi suất cố định hoặc lãi suất kết hợp
  • Quyền lợi cho nhà đầu tư: Hưởng lãi suất và hoàn tiền gốc khi đến kỳ đáo hạn, cũng như đảm bảo các quyền liên quan.
Một mẫu trái phiếu doanh nghiệp trên thị trường

Một mẫu trái phiếu doanh nghiệp trên thị trường

5. Lợi ích khi đầu tư trái phiếu là gì?

Khi nói về vấn đề đầu tư trái phiếu là gì, tất nhiên, nhà đầu tư sẽ tập trung vào lợi ích. Vì đây là điều lý tưởng nhất để bạn muốn có quyền sở hữu và giao dịch trái phiếu. Theo đó, những lợi ích được mang lại bao gồm:

  • Là một trong các sản phẩm chứng khoán tiềm năng hiện nay, thị trường rộng mở, tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ.
  • Mua trái phiếu doanh nghiệp giúp thu về khoản lãi suất cao hơn nhiều lần nếu so với lãi suất từ tiền gửi bình thường.
  • Tỷ lệ rủi ro thấp hơn cổ phiếu. Đây là một sản phẩm đầu tư được đánh giá khá an toàn.
  • Trái phiếu có khả năng thanh khoản cao, tận dụng khoản tiền lãi định kỳ để thực hiện tái đầu tư sinh lời mới.

6. Phân biệt trái phiếu doanh nghiệp, cổ phiếu và tiền gửi

Thêm một vấn đề quan trọng khi bàn luận về trái phiếu là gì – đó là phân biệt giữa 3 hình thức đầu tư cùng thuộc nhóm chứng khoán. Đó là: trái phiếu doanh nghiệp – cổ phiếu – tiền gửi tiết kiệm.

Yếu tố phân biệt Trái phiếu doanh nghiệp Cổ phiếu Tiền gửi tiết kiệm
Vai trò nhà đầu tư Dạng trái chủ Dạng cổ đông Dạng người gửi
Kỳ hạn tài sản Chủ yếu dài hạn (2-10 năm) Không cố định kỳ hạn Linh hoạt theo người gửi
An toàn vốn Mức trung bình Mức thấp Mức cao
Quy định lãi suất Biết trước. Đơn vị phát hành quy định từ đầu Không biết trước. Phụ thuộc vào tình hình biến động thị trường Biết trước. Mức lãi suất cụ thể theo quy định từ ngân hàng
Khả năng chuyển nhượng Có thể chuyển nhượng Chuyển nhượng linh hoạt Sở hữu cố định, hạn chế chuyển nhượng
Phương thức nhận tiền Vốn vào thời gian đáo hạn và lãi là định kỳ Sau khi mua bán cổ phiếu thành công Vốn và lãi trả đủ vào thời gian đáo hạn
Tiền gửi, trái phiếu và cổ phiếu được phân biệt với nhau

Tiền gửi, trái phiếu và cổ phiếu được phân biệt với nhau

7. Phân biệt trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu chính phủ

Khi khai thác mục trái phiếu là gì, bạn đã biết, đây là hai phân loại chính của trái phiếu. Tuy nhiên, giữa trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu chính phủ có những điểm được phân biệt rõ rệt. Cụ thể:

Yếu tố phân biệt Trái phiếu doanh nghiệp Trái phiếu chính phủ
Mục đích phát hành Huy động vốn nhằm đáp ứng nhu cầu tài chính, mở rộng và tăng cường hoạt động của doanh nghiệp Huy động vốn nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt ngân sách, hỗ trợ cho đầu tư công
Đơn vị phát hành Từ doanh nghiệp tư nhân Từ chính phủ, nhà nước
Lãi suất theo hình thức Thả nổi/Cố định Luôn cố định
Quy định kỳ hạn Trái phiếu từ 1-3 năm (ngắn hạn) Trái phiếu từ 5-10 năm (trung hạn) và từ 20-30 năm (dài hạn)
Bảo toàn vốn Mức tương đối Gần như trọn vẹn
Yếu tố rủi ro Mức độ trung bình, có thể ảnh hưởng nếu doanh nghiệp vướng nợ xấu Mức độ cực thấp, có thể bị ảnh hưởng từ tỷ giá hoái đối trên thị trường
Chuyển đổi qua cổ phiếu Được phép Không được phép

8. Kết luận

Trên đây là những vấn đề tìm hiểu về trái phiếu là gì. Cũng như việc đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, phân biệt trái phiếu và cổ phiếu khi chọn giao dịch. Giaodichtaichinh hy vọng, bạn có thể nắm vững những kiến thức hữu ích này. Từ đó vận dụng vào việc mua trái phiếu thêm hiệu quả và sinh lợi nhuận cao.

5 1 vote
Article Rating

Bài Viết Liên Quan

Theo dõi
Nhận thông báo
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Contact Us

DMCA.com Protection Status