Home Kiến thức đầu tưTâm lý đầu tư Xu hướng quá tự tin và những tác động đến nhà đầu tư

Xu hướng quá tự tin và những tác động đến nhà đầu tư

by Ban Biên Tập GDTC

Quá tự tin là một thành kiến nhận thức có thể tác động tiêu cực đến lợi nhuận đầu tư. Nó khiến mọi người đánh giá quá cao khả năng và kiến thức của bản thân, giao dịch quá thường xuyên, chịu chi phí cao hơn hoặc bỏ qua các thông tin và phản hồi hữu ích. Do sự thiên vị này, các nhà đầu tư có thể đưa ra quyết định tài chính sai lầm.

Xu hướng quá tự tin và những tác động đến nhà đầu tư

Hiểu về xu hướng quá tự tin

Quá tự tin là một xu hướng nhận thức khi mà con người có xu hướng đánh giá quá cao khả năng, kiến thức và kỹ năng của bản thân trong một lĩnh vực nhất định. Điều này khiến họ dễ mắc phải sai lầm trong việc phán đoán và ra quyết định.

Hầu hết mọi người đều có xu hướng tin rằng bản thân mình trên mức trung bình: thông minh hơn, trung thực hơn hoặc có tương lai tươi sáng hơn người bình thường.

Do xu hướng tự nhiên của con người, phán đoán của chúng ta rất dễ bị thiên vị bởi sự quá tự tin. Vì vậy, quá tự tin là một trong những vấn đề phổ biến nhất được tìm thấy trong việc ra quyết định tài chính. Đây cũng là một sai lầm nghiêm trọng, bởi nó củng cố các vấn đề khác, ví dụ như xu hướng nhận thức muộn màng, xu hướng quy kết và xu hướng ích kỷ.

Niềm tin quá mức vào bản thân và khả năng của mình khiến chúng ta khó nhận ra rằng mình rất dễ mắc sai lầm và thiên kiến. Nó cũng khiến chúng ta xem nhẹ hoặc bỏ qua những sai lầm của bản thân và thay vào đó đổ lỗi cho người khác hoặc những điều nằm ngoài tầm kiểm soát của mình.

Xu hướng quá tự tin trong tài chính, giao dịch và đầu tư

Hiểu xu hướng của thị trường là một trong những kỹ năng quan trọng nhất trong lĩnh vực tài chính và đầu tư. Trong ngành này, nhiều nhà đầu tư, nhà giao dịch và thậm chí cả các chuyên gia phân tích đều tự cho rằng bản thân có khả năng dự đoán xu hướng thị trường tốt hơn mức trung bình. Tuy nhiên, giống như hầu hết mọi lĩnh vực khác, phần lớn các nhà phân tích thực tế không thể có kết quả dự đoán trên mức trung bình hay dự báo chính xác xu hướng thị trường về mặt thống kê.

Sự nguy hiểm của việc tự tin thái quá có thể khiến mọi người nắm giữ các vị thế lớn hơn trên thị trường so với mức khôn ngoan, dẫn đến tổn thất nguồn vốn nhanh chóng. Điều này xuất phát từ việc sự tự tin thái quá có xu hướng, khiến chúng ta cam kết một cách chắc chắn với các quyết định đầu tư của mình, thậm chí khi chúng không chính xác.

Xu hướng quá tự tin và những tác động đến nhà đầu tư

Rủi ro của sự thiên vị quá tự tin trong giao dịch

  • Giao dịch quá mức: Sự tự tin thái quá có thể khiến các nhà đầu tư giao dịch thường xuyên hơn mức cần thiết, dẫn đến chi phí giao dịch tăng cao và lợi nhuận đầu tư có thể bị giảm sút.
  • Đa dạng hóa kém: Những nhà đầu tư quá tự tin có thể tin rằng họ có khả năng dự đoán chính xác xu hướng thị trường, khiến họ tập trung đầu tư vào một số tài sản rủi ro cao thay vì đa dạng hóa danh mục đầu tư.
  • Đánh giá thấp rủi ro: Sự tự tin thái quá có thể khiến mọi người đánh giá thấp các rủi ro liên quan đến một số khoản đầu tư nhất định, dẫn đến những tổn thất tài chính có thể tránh được.
  • Bỏ qua bằng chứng mâu thuẫn: Những nhà giao dịch và nhà đầu tư quá tự tin có thể hạ thấp hoặc bỏ qua các thông tin hay bằng chứng mâu thuẫn với quyết định ban đầu, khiến họ duy trì các khoản đầu tư rủi ro cao mà không cần xem xét lại.

Các loại thiên vị quá tự tin trong giao dịch

Ảo tưởng kiểm soát

Ảo tưởng về khả năng kiểm soát xảy ra khi mọi người tin rằng họ có nhiều quyền kiểm soát kết quả hơn thực tế. Trong lĩnh vực đầu tư, điều này có thể dẫn đến việc đánh giá quá cao khả năng dự đoán hay tác động đến xu hướng thị trường của bản thân.

Chẳng hạn, một số nhà đầu tư nghĩ rằng họ có thể dự đoán được sự chuyển động của thị trường dựa trên trực giác hay kinh nghiệm trước đây. Tuy nhiên, thị trường thường chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố ngẫu nhiên nằm ngoài tầm kiểm soát.

Ảo tưởng về kiến thức cũng có liên quan chặt chẽ. Điều này ám chỉ niềm tin rằng chúng ta có nhiều thông tin hơn thực tế và thông tin đó sẽ cải thiện độ chính xác của mình.

Ví dụ, một số nhà đầu tư có thể dựa vào các mô hình hay chỉ số kỹ thuật phức tạp để tạo cảm giác chắc chắn sai lầm. Thực tế, nhiều thông tin hơn không nhất thiết có nghĩa là thông tin tốt hơn hay quyết định đúng đắn hơn.

Xu hướng lạc quan

Xu hướng lạc quan xảy ra khi ai đó đánh giá quá cao khả năng xảy ra kết quả tích cực và đánh giá thấp khả năng xảy ra kết quả tiêu cực. Trong lĩnh vực tài chính, điều này có thể dẫn đến việc đánh giá thấp rủi ro liên quan đến các khoản đầu tư cụ thể.

Xu hướng lạc quan có thể thể hiện ở hình thức đánh giá quá cao hoặc có xu hướng đánh giá quá tích cực về khả năng hay hiệu suất của bản thân so với người khác hoặc so với tiêu chuẩn khách quan.

Hiệu chỉnh sai

Hiện tượng hiệu chỉnh sai đề cập đến xu hướng tự tin quá mức vào độ chính xác của dự đoán của bản thân, dẫn đến sự mất kết nối giữa năng lực nhận thức và thực tế của cá nhân. Trong lĩnh vực đầu tư, điều này có thể khiến nhà đầu tư tin tưởng vào dự đoán của mình nhiều hơn mức cần thiết.

Xu hướng quá tự tin và những tác động đến nhà đầu tư

Làm thế nào để tránh thành kiến ​​quá tự tin?

  • Tìm kiếm các quan điểm đa dạng: Tham khảo ý kiến của người khác và xem xét các quan điểm khác nhau trước khi đưa ra quyết định tài chính để tránh chỉ dựa vào phán đoán cá nhân.
  • Liên tục nâng cao kiến thức cho bản thân: Luôn cập nhật thông tin về xu hướng thị trường, cơ hội đầu tư mới và nghiên cứu liên quan để củng cố kiến thức của mình, giúp phòng tránh tình trạng tự tin thái quá.
  • Ghi nhật ký đầu tư: Ghi lại các quyết định đầu tư của bạn. Lý do đằng sau chúng và kết quả đạt được có thể giúp bạn đánh giá hiệu quả trong quá khứ và xác định những lĩnh vực cần cải thiện.
  • Đặt kỳ vọng thực tế: Hãy nhắc nhở bản thân rằng không ai có thể dự đoán chính xác xu hướng thị trường và cần chuẩn bị cho cả khả năng thua lỗ, cũng như lợi nhuận trong đầu tư.
  • Thường xuyên tự kiểm tra bản thân: Thường xuyên đánh giá độ tự tin của bạn và đặt câu hỏi về niềm tin, giả định và thành kiến của bản thân để kiểm soát và ngăn chặn tình trạng tự tin quá mức.
  • Chú trọng quản lý rủi ro: Tập trung vào việc quản lý rủi ro trong chiến lược đầu tư của mình thay vì tối đa hóa lợi nhuận. Xem xét các tình huống xấu nhất có thể giúp tạo ra danh mục đầu tư đa dạng và linh hoạt hơn.
  • Ra quyết định có hệ thống: Áp dụng cách tiếp cận khách quan, có cấu trúc để ra quyết định dựa trên cả dữ liệu định lượng và phân tích định tính. Điều này có thể giúp hạn chế tác động của các thiên kiến nhận thức và dẫn đến các quyết định tài chính hợp lý hơn.
  • Nhận thức được vai trò của may mắn: Thừa nhận rằng may mắn đóng vai trò trong kết quả đầu tư và thành công không phải lúc nào cũng nhờ vào kỹ năng hay kiến thức của bản thân. Điều này có thể giúp duy trì tính khiêm tốn và giảm nguy cơ tự tin thái quá.

Kết luận

Xu hướng quá tự tin xảy ra khi chúng ta đánh giá quá cao kiến thức, kỹ năng và năng lực của bản thân. Sự tự tin thái quá có thể gây ra những hậu quả tiêu cực đáng kể cho lợi nhuận đầu tư của bạn bằng cách dẫn đến những quyết định tài chính sai lầm. Việc nhận biết và hiểu rõ xu hướng nhận thức này là điều cần thiết để nâng cao khả năng ra quyết định và cuối cùng cải thiện hiệu quả đầu tư của bạn.

Bằng cách áp dụng các chiến lược nhằm giảm bớt sự tự tin thái quá, ví dụ như tìm kiếm nhiều quan điểm khác nhau, liên tục học hỏi và rèn luyện khả năng tự kiểm soát bản thân, bạn có thể đưa ra những quyết định tài chính sáng suốt hơn và tránh được cạm bẫy của thiên kiến quá tự tin.

Duy Thanh

0 0 votes
Article Rating

Bài Viết Liên Quan

Theo dõi
Nhận thông báo
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Contact Us

DMCA.com Protection Status